‘Ik voel me als een burgemeester in oorlogstijd’: de bestuurders en politici van tegenwoordig gebruiken deze uitdrukking nog steeds als ze willen aangeven dat ze in een dwangpositie verkeren. Deze zegswijze stamt uit de Tweede Wereldoorlog. De situatie waarin de circa duizend Nederlandse burgemeesters tijdens de Duitse bezetting terechtkwamen, was buitengewoon moeilijk. De Duitsers gebruikten de lokale overheden om allerlei dwangmaatregelen door te voeren. De burgemeesters vormden de schakel tussen het bezettingsregime en de Nederlandse samenleving. Ze stonden daardoor voor zeer lastige keuzes en moesten zich voortdurend de vraag stellen of ze naar eer en geweten hun werk konden blijven doen. Vanaf begin 1941 wilden de Duitsers de zittende burgervaders geleidelijk vervangen door burgemeesters met nationaal-socialistische sympathieën. Uiteindelijk had ongeveer 70% van de Nederlandse bevolking een NSB’er als burgemeester.


Lees meer